Inson bu dunyoda mehmongina emas, yo`lovchi hamdir. Ajtadilarki, yo`l manzilga yeltadi. Aslida esa yo`l manzillarni boglajdi. Manzillar tutashmasa, murod hosil bulmajdi.
Sharkda, hususan, Islom olamida yo`lning uch katta manzili kursatiladi. Bular — shariat, tarikat, ma`rifat va xaqiqatdir. Chin So`fiy xaqiqat iklimiga mansub. Viz insonning kamolot yo`li boskdchlarida unga yo`ldosh bulgan So`fiy jang san`ati hakida hikoya kilmokchimiz. Zero, inson kamoloti ruh. va tan ujgunligida amalga oshadi. Kuruk «Olloh» dejish bilan tilni charchatish mumkin. Lekin kalbni tuldirib bulmajdi. Kishining ichki kuvvati bulmasa, ya`ni u ichki kuvvatini ujgota olmasa, yo`lda yurolmajdi. Ayniksa, uning zimmasiga tushuvchi yukni kutarish uchun ulkan kuvvat talab yetiladi.

So`fiy jang san`ati ilohij ilmga asoslangan jang tizimi bulib, undagi tayanch tamojillar So`fiylik bilan chambarchas boglik. So`fiy bulmasdan bu tizimga chukur kirish, uning sunggi kamolot nuktasiga etish mumkin emas.

So`fiy jang san`ati jang kilishgagina mulyallanmagan. U mohiyatan faqat barkamollika yerishish uchun hizmat qiladi. Jang dejilganda organizmdagi Olloh. bergan manfij kuvvat metodikasini rivojlantirish nazarda tutiladi. Chunki organizmda manfij kuvvat bilan musbat kuvvat darayasi mutanosib bulmasa, odam rivojlana olmajdi. Odamda fakat iyobij kuvvat oshib borsa ham u Ollohning yahlit tizimidan chikib ketadi. Bundaj kishi ma`lum krlipdagi tamojillar doirasida yoki dunyovij ilm darayasida cheklanib krladi. Aksincha, salbij tizim rivojlanib ketsa, bu odamda shajtonij tamojillar tantana qiladi. Kdchonki kuvvat kugblari urtasida mutanosib lik tugilsa, inson chinakam barkamollikka yerishadi. Barkamollik yesa Ollohga etishish uchun kerak. Jang tizimini urganishdan bosh maqsad ham shu — quvvatlar uyg`unligini saqlash.